Gia đình Nam Dược – Số 26

Để trẻ trong trong phòng điều hòa 24/24, không khí bí bách, tạo điều kiện cho vi khuẩn ẩn nấp dễ tấn cống, trẻ vẫn có thể mắc các bệnh truyền nhiễm. Hình: Minh họa

Những sai lầm trong cách chăm sóc khiến trẻ dễ ốm

Theo PGS.TS PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng – Nguyên Trưởng Khoa Nhi BV Bạch Mai, để trẻ trong phòng khiến trẻ không tổng hợp được Vitamin D từ ánh nắng mặt trời nên hay quấy khóc, ngủ kém ban đêm, đổ mồ hôi trộm, sức đề kháng suy giảm. Bên cạnh đó, do không được vui chơi, chạy nhảy, trẻ tiêu hao ít năng lượng sẽ không thể ăn ngon. Vì vậy, cần cho trẻ ra ngoài trời vào buổi sáng sớm (6 – 7h sáng), khi nắng trưa gắt để trẻ tắm nắng, hít thở không khí trong lành ít nhất 15 phút mỗi ngày.

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng lưu ý, trẻ sốt cao, viêm họng do phần lớn dùng quạt và điều hòa không đúng cách. Không nên để quạt xối thẳng vào trẻ mà chỉ bật gió thoảng;

Nên để điều hòa ổn định ở 26, 27 độ trở lên; Không bật, tắt điều hòa nhiều lần bởi sẽ vô tình gây nên sự tăng giảm nhiệt độ đột ngột đối với trẻ;

Không quá lạm dụng điều hòa, chỉ khi trời bắt đầu về trưa, oi bức (từ 10h, 11h trở đi mới nên bật). Bên cạnh đó, nhỏ nước muối sinh lý vào mắt, mũi cho trẻ tránh tình trạng khô mũi do ngồi điều hòa.

Trẻ đi ngoài trời nóng về, cần lau sạch mồ hôi rồi mới bật điều hòa hoặc tắm cho trẻ. Không tắm khi đang toát mồ hôi sẽ gây cảm. Tuyệt đối không cho trẻ ngâm nước quá lâu. Nếu trẻ được tắm bể bơi hoặc tắm biển thì cũng chỉ cho ở dưới nước tối đa 30 phút.

Không quá lạm dụng điều hòa, chỉ khi trời bắt đầu về trưa, oi bức (từ 10h, 11h trở đi mới bật điều hòa). Hình: minh họa

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng cho biết: Không chỉ các bệnh thông thường như cảm sốt, ho, sổ mũi, nhiễm khuẩn ngoài da, mụn nhọt … trẻ còn có nguy cơ cao mắc các bệnh dịch mùa hè như tay chân miệng, viêm não Nhật Bản, sốt vi rút… tấn công do sức đề kháng kém.

Biểu hiện ban đầu của trẻ bị viêm màng não rất khó phân biệt với sốt virut, viêm họng, viêm đường hô hấp, đều là các triệu chứng: sốt, đau đầu, nôn vọt. Vì vậy, rất nhiều vị phụ huynh nhầm lẫn và cho con tới nhập viện khi bệnh đã quá nặng. Bệnh viêm màng não có thể dẫn tới tử vong hoặc gây di chứng câm, điếc, mù lòa cho trẻ. Khi trẻ có bất cứ triệu chứng nào như vừa kể thì phải lập tức đưa trẻ tới BV để theo dõi, chẩn đoán và điều trị sớm, giảm nguy cơ biến chứng.

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng: Với những trường hợp có nghi ngờ viêm màng não, bác sĩ phải chọc dịch não tủy để xác định nguyên nhân. Cần thận trọng việc theo dõi trẻ, nhất là khi trẻ có biểu hiện thóp phồng căng, đau đầu, mắt lờ đờ là dấu hiệu của bệnh viêm màng não đã nặng.

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng cũng cho hay, việc chăm sóc sai lầm của cha mẹ cũng khiến trẻ dễ mắc bệnh trong thời tiết nắng nóng như hiện nay. Chẳng hạn, khi trẻ bị sốt virut, nhiều cha mẹ chủ quan, cho rằng sốt virus có thể tự khỏi nên vẫn cho trẻ đi du lịch vừa là nguy cơ lây lan bệnh cho người khác vừa khiến trẻ suy nhược cơ thể, tạo điều kiện cho virus xâm nhập nhanh, dễ dẫn đến biến chứng.

Ngược lại, không ít cha mẹ quá lo lắng mua nhiều loại thuốc và tự ý cho trẻ uống kháng sinh. Tuy nhiên, kháng sinh không có tác dụng khi trẻ bị sốt virus, thậm chí làm cơ thể yếu hơn và dẫn đến nguy cơ kháng kháng sinh.

Bữa ăn hằng ngày vẫn thiếu vi chất dinh dưỡng

PGS. BS. Nguyễn Thị Lâm – Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc Gia Việt Nam cho biết, một trong những nguyên nhân khiến sức đề kháng của trẻ suy yếu do chế độ ăn thiếu vi chất dinh dưỡng. Chế độ ăn uống là cách quan trọng nhất tạo nên hành lang miễn dịch khỏe mạnh cho trẻ.

Nhiều cha mẹ chú ý cho con ăn về lượng nhưng chưa chú ý đến sự cân bằng dinh dưỡng dẫn đến việc thiếu hụt dinh dưỡng, giảm sức đề kháng ở trẻ. Chế độ ăn không đa dạng, thực phẩm không đảm bảo chất lượng hoặc do chế biến làm mất đi dinh dưỡng trong thực phẩm.

Theo PGS. BS. Nguyễn Thị Lâm, rất nhiều các vitamin đặc biệt là vitamin A, Vitamin nhóm B, và một số acid amin quan trọng cho sự phát triển hệ miễn dịch của trẻ như lysine, taurine, kẽm… sẽ biến mất khi đun nóng thức ăn ở nhiệt độ cao. Do đó rất nhiều trẻ thiếu vi chất dinh dưỡng mặc dù ăn uống của trẻ vẫn bình thường. Đặc biệt kẽm là vi chất thiếu hụt rất nhiều ở trẻ em Đông Nam Á nhưng chưa được nhiều bà mẹ biết tới.

Thiếu kẽm làm giảm phát triển và chức năng của hầu hết các tế bào miễn dịch, bao gồm cả tế bào T, tế bào B và đại thực bào. Kẽm giúp làm giảm 18% trường hợp tiêu chảy, 41% trường hợp viêm phổi và tăng cân hiệu quả sau ốm. Kẽm, Selen, taurine giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, ăn ngon và hấp thu tốt hơn giảm tình trạng hay ốm vặt.

Kẽm có trong các loại thực phẩm như: tôm đồng, lươn, hàu, sò, gan lợn, sữa, thịt bò, lòng đỏ trứng, cá, đậu nành, các hạt có dầu (hạnh nhân, hạt điều, đậu phộng), cùi dừa già, khoai lang… Ngoài thực phẩm, cha mẹ có thể bổ sung các vi chất dinh dưỡng dưới dạng chế phẩm dưới sự tư vấn của bác sĩ.

Tránh tình trạng để trẻ trong phòng điều hòa cả ngày, không gian bí, chạy nhảy, trẻ tiêu hao ít năng lượng sẽ không thể ăn ngon. Hình: minh họa

Nguồn: suckhoedoisong.vn

Nhiều đứa trẻ cứ thấy mẹ bưng bát cơm ra là khóc. Cơm bún cháo phở mì miến…, món nào mang ra cũng bị từ chối. Có bé còn rúc đầu vào chăn để trốn ăn. Có bà mẹ nhìn con mím chặt mồm trước bát thức ăn thì bất lực, nước mắt lưng tròng năn nỉ: Con không ăn, người cứ quắt queo thế này thì mẹ biết phải làm sao?

Nhưng thật sự sẽ là rất sai lầm nếu thấy trẻ lười ăn mà lại cố dùng mọi cách đề dọa nạt nhồi nhét. Tai hại nhất, đó là không những ông bà bố mẹ nhồi nhét mà người giúp việc hay cô giáo ở trường mầm non, trước sức ép tâm lý muốn làm vừa lòng phụ huynh đã tìm đủ mọi cách để ép trẻ.

Chị Mỹ (ngõ 84 Ngọc Khánh, quận Ba Đình) cho biết, chỉ đến khi người giúp việc nhà chị nghỉ, hàng xóm mới mách là ngày trước, cô giúp việc toàn bóp mũi con chị để bé há mồm để cô ta nhét thức ăn vào. Nghĩ lại, chị thương con đến đứt ruột, và tự trách mình vì ngày trước, chị đã yêu cầu cô giúp việc là ở nhà phải cố cho cháu ăn hết suất.

Trên thực tế, cũng không ít trường hợp các cô giáo mầm non đã tìm đủ mọi cách doạ nạt các bé để chúng ăn nhiều hơn, những mong các bé lên cân để lấy lòng cha mẹ.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, càng tìm cách ép trẻ ăn càng làm cho trẻ sợ ăn. Thậm chí lâu ngày, việc ép này còn ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ.

Theo TS.BS Phan Bích Nga, Giám đốc Trung tâm khám tư vấn dinh dưỡng trẻ em (Viện dinh dưỡng Quốc gia), những tháng hè trẻ đến khám và tư vấn biếng ăn và suy dinh dưỡng thường tăng cao đột biến. Nguyên nhân của tình trạng trẻ biếng ăn “kinh niên” thường đến từ lỗi sai trong việc chăm sóc của người lớn.

“Nhiều gia đình hiện nay vẫn cho con ăn theo kiểu hỗn hợp khiến trẻ rất sợ ăn. Có nhiều trường hợp trẻ 13-14 tháng tuổi rất sợ phải ăn, nguyên nhân là do mẹ chỉ cho ăn cháo vì sợ cháu ăn món khác thì hóc hoặc nôn trớ. Hay có nhà chỉ chú ý đến dinh dưỡng nên đến bữa làm một bát cơm, trộn đủ thứ. Ngày nào cũng giống ngày nào. Khẩu phần ăn đơn điệu không thay đổi cách chế biến khiến cho trẻ biếng ăn.” – BS Nga cho biết.

TS.BS Phan Bích Nga, Giám đốc Trung tâm khám tư vấn dinh dưỡng trẻ em (Viện dinh dưỡng Quốc gia)

Theo BS Nga, nên cho trẻ ăn riêng từng loại thức ăn để tránh trẻ bị “ngán”. Ví dụ trẻ có thể ăn cơm trắng riêng, ăn thịt riêng và rau riêng…

Đáng chú ý, khi cho trẻ ăn cần đưa khẩu phần ăn ra một cách từ từ, từng thứ một để trẻ khỏi “hoảng”. Trẻ có dấu hiệu không muốn ăn thì phải dừng ngay, không bắt ép trẻ.

Mùa hè trẻ lười ăn, có thể cho chế biến thực phẩm ở dạng nước, dạng súp. Nhưng không nên ăn loãng quá vì sẽ không đủ dinh dưỡng. Trẻ lớn hơn sợ ăn cháo thì có thay đổi mỳ, bún, phở…

TS.BS Phan Bích Nga tư vấn, để cải thiện tình trạng biếng ăn trong những ngày hè cho trẻ, cách đơn giản nhất là hãy tạo không gian thoáng mát. Ở những gia đình không có điều hòa có thể tắm nhiều lần cho trẻ. Một ngày có thể tắm 2-3 lần/ngày sẽ giúp giảm bớt nhiệt, trẻ dễ chịu và ăn uống tốt hơn.

Ngoài ra, phải tăng cường cho con ăn rau quả, trái cây tươi. Uống nước trái cây tươi bù đắp mất nước do mất mồ hôi. Trẻ ra mồ hôi quá nhiều có thể cho uống oresol bù nước và điện giải. Cho trẻ ăn đủ chất bột đường để sản sinh năng lượng. Trẻ dưới 1 tuổi,1 tháng cân đo cho trẻ/lần. Nếu thấy trẻ tụt cân thì phải điều chỉnh chế độ ăn của trẻ ngay.

Nói về chế độ dinh dưỡng của trẻ, BS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, một sai lầm mà các bà mẹ thường mắc phải là quá chú trọng đến chất đạm mà bỏ qua sự quan trọng của chất bột đường. Vì vậy, họ hầm nấu rất nhiều thịt cá bổ dưỡng nhưng lại không cho trẻ ăn đủ cơm.

“Chế độ ăn ít tinh bột, nhiều đạm chỉ phù hợp với người lớn” – BS Lâm nói.

Một nguyên nhân rất “lạ” cũng khiến trẻ chán ăn mà ít người biết, theo TS. Trương Hồng Sơn (Viện trưởng Viện y học ứng dụng), là có thể do trẻ bị dị ứng thực phẩm. Dị ứng thực phẩm ở mức nhẹ khiến cho trẻ chán ghét thức ăn, thay đổi khí sắc khi ăn… Trẻ có thể biểu hiện chán ghét khi phải ăn đồ ăn đó mà không rõ nguyên nhân. Tình trạng này kéo dài có thể khiến trẻ sợ ăn, dẫn tới suy dinh dưỡng.

Trong khi đó, Ths.BS Trần Khánh Vân (Phó Trưởng khoa Vi chất dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng quốc gia) cho biết,  kẽm đóng một vai trò quan trọng đối với sức khỏe, tham gia vào hoạt động của các enzyme, vào biểu hiện kiểu gen, phân chia tế bào và phát triển cơ thể, tham gia vào chức năng sinh sản, miễn dịch, điều hòa vị giác, cảm giác ngon miệng.

Thiếu kẽm ảnh hưởng đến vị giác và khứu giác khiến trẻ không có cảm giác ngon miệng khi ăn. Trẻ chậm phát triển thể chất đặc biệt là chiều cao với biểu hiện chán ăn, nôn, tiêu hóa kém. Nặng hơn, trẻ sẽ suy dinh dưỡng, lùn, chậm dậy thì, thiểu năng sinh dục và chậm phất triển tâm thần vận động.

BS Vân nhắc nhở các vị phụ huynh cần lưu ý bổ sung kẽm bằng các loại thực phẩm chứa kẽm như thịt bò, gà, hàu, các loại đậu nguyên hạt, nấm, cải bó xôi, súp lơ xanh…; nếu không có điều kiện để bổ sung kẽm đầy đủ bằng thực phẩm, có thể dùng thêm các chế phẩm dinh dưỡng chứa kẽm.

Ngoài ra, cần lưu ý có những biện pháp thay đổi để kích thích khiến trẻ thèm ăn thực sự như: giảm ăn đồ ăn vặt (snack, nước ngọt…) vì đây là những loại thực phẩm năng lượng rỗng tạo cảm giác no giả. Thời gian giữa các bữa ăn cũng cần đủ lâu, đặc biệt là khuyến khích trẻ tăng cường vận động.

Theo BS Vân, mùa hè nóng nực, nhiều bậc phụ huynh thường giữ trẻ ở trong nhà bật điều hoà cả ngày ngồi xem tv, ipad… càng khiến cho trẻ không có cảm giác thèm ăn. Mỗi ngày cần cho trẻ vận động vào những thời gian thích hợp ngoài trời như trước 9 giờ sáng, buổi chiều nắng nóng thì có thể cho trẻ chơi các trò vận động tại chỗ.

Nguồn: vnmedia.vn

Hai anh chàng ngồi trên ghế băng ngoài công viên đợi người yêu.

– Tớ có thể cam đoan rằng đây là lần hẹn hò đầu tiên trong đời cậu.

– Sao cậu biết? – chàng trai ngạc nhiên.

Người đàn ông nhún vai:

– Vì cậu không đem theo thức ăn. Có thể cậu phải chờ hàng tiếng đấy.

– !?!

– Tôi thấy ở ngoài để ‘nhổ răng không đau’, bác sĩ có chắc chắn là thật không ạ?Tồ ghé vào một phòng khám nha khoa hỏi:

Bác sĩ quả quyết:

– Chắc chắn 100%. Nếu nhổ răng đau tôi sẽ bồi hoàn 50 triệu đồng.

Tồ nghĩ trong bụng: ‘Phen này giàu to rồi. Không đau nhưng mình cứ gào lên bảo đau thì đố ông ấy biết được’.

15 phút sau, Tồ hét thất thanh:

– Ôi trời ơi, mắt ông bị lác hay sao thế bác sĩ. Cái răng đau ông không nhổ, lại đi nhổ cái răng kế bên chứ?

Bác sĩ nhún vai đáp:

– Ơ, tôi đã bảo ngay từ đầu rồi cơ mà. Chỉ nhổ răng không đau, răng đau tôi nhổ để mất 50 triệu à?

– !!!

– Thưa ông, khi tôi mua chiếc xe ô tô của ông, ông hứa rằng trong vòng một năm, ông sẽ thay cho tôi tất cả những gì tôi bị hỏng hoặc bị gãy vỡ, có đúng thế không ạ?

Nhân viên bán hàng gật đầu:

– Đúng thế thưa ngài!

Người đàn ông mừng rỡ:

– Tốt quá! Vậy xin ông hãy thay cho tôi 4 cái răng hàm dưới, xương cổ tay bên trái và 2 cái xương sườn.

– !?!

– Anh vẫn chưa nói với Jim là cô gái kia không thích hợp làm vợ anh ấy ư?

Ông chồng nhún vai:

– Tôi không có ý định đó. Tại sao tôi phải nói chứ? 

Bà vợ tức giận:

– Nhưng đó là bạn thân của anh kia mà. Anh không thể để mặc anh ấy cưới một người phụ nữ xấu tính như vậy. Thật kinh khủng!

Ông chồng bình thản:

– Đáng đời! Hồi xưa lúc tôi lấy vợ, nó cũng có ngăn cản tôi đâu.

– !!!

Thần Kỳ (st)

– Nếu sớm biết anh nghèo đến mức này thì tôi đã chẳng thèm lấy anh đâu.

Người chồng tức giận đáp:

– Trước khi kết hôn anh đã nói trước với em rồi, ai bảo em không nghe.

Người vợ ngạc nhiên:

– Khi nào chứ?

– Thế em nghĩ câu “Em là tất cả những gì anh có hiện tại” có nghĩa là gì?

– !?!

Lan Quyên (st)